In voorgaande artikelen hebben we veel gemeld over problemen bij food- en kledingproducten uit lage lonen landen. Dit keer richten we ons op een product waar helaas veel minder aandacht voor is: schoenen. Want een zeer groot deel van onze schoenen wordt daar ook gemaakt en kent ook de nodige problemen, zoals zeer lage lonen, kinderarbeid en milieuvervuiling door het looien en verven van leer. Het aantal merken dat zich volledig toelegt op schoenen die zowel met aandacht voor het milieu (ecologisch) als voor arbeidsomstandigheden (fairtrade) zijn gemaakt is nog duidelijk kleiner dan bij de kledingmerken.

Erbarmelijke omstandigheden

Bij het maken van schoenen komen tot ver in de productieketen schrijnende misstanden voor, zo bleek uit diverse onderzoeken. Leer komt veelal uit Brazilië waar Amazone bossen moeten wijken voor veeteelt. Op de ranches is dikwijls sprake van werkomstandigheden die grenzen aan slavernij. De leerververij is een van de meest vervuilende sectoren ter wereld. De gevolgen van de gebruikte chemicaliën voor het grondwater in India, Nepal en Bangladesh, landen waar veel leer wordt bewerkt, zijn desastreus voor de gezondheid en voor de landbouw. De productie van de schoenen vindt vaak plaats in risicogebieden als Bangladesh en Indonesië, waar arbeiders niet kunnen rekenen op een leefbaar loon voor hun werk.

Niet zo best in 2012

Uit onderzoek van Rank a Brand* in 2012 bleek dat een groot aantal schoenenmerken enig beleid voor duurzaamheid heeft geformuleerd. Zo had de helft van de onderzochte merken een zogenoemde Code of Conduct opgesteld. Hierin zijn basisvoorwaarden geregeld zoals geen kinder- of dwangarbeid. Helaas geldt deze Code of Conduct slechts bij 6% van de merken ook voor de toeleveranciers.

De Nederlandse schoenenmerken scoorden slecht ten opzichte van het gemiddelde. Marktleider Macintosh Retail Group scoorde nog het beste in ons land voor haar merken Dolcis, Manfield, Scapino en Invito met de score “Eerste mijlpalen bereikt, moet beter”…….

Een algemene conclusie was dat de schoenenindustrie te weinig transparantie gaf en te weinig controleerde in de volledige productieketen.

Nog slechter in 2015

Rank a Brand* luidde recent de noodklok over het gebrek aan duurzaamheid en transparantie bij schoenenmerken. Waar de kledingmerken ieder jaar verbeteringen laten zien, blijkt de schoenensector hardleers in het eerlijker produceren van haar producten. Bij de productie van leer en schoenen in lage lonen landen is er grote kans op uitbuiting, kinderarbeid en zware milieuverontreiniging. Doordat Rank a Brand haar criteria na 3 jaar heeft aangescherpt zijn de schoenenmerken verder weggezakt in de ranglijst. Meer dan 80% van de onderzochte merken krijgt vooralsnog een negatief koopadvies. Van de grote merken scoren alleen Birkenstock en Timberland redelijk. Het sneakermerk Ethletic, dat vooral online verkrijgbaar is, staat als beste genoteerd. Bekende merken zoals Dolcis, Manfield, Van Lier en Geox hebben gedurende het onderzoek aangegeven dat zij dit jaar betere prestaties bekend zullen maken.

Ondoorzichtig

De lage scores zijn deels te verklaren uit het gebrek aan transparantie. De kledingsector geeft wél steeds meer inzicht.

*Rank a Brand (zie www.rankabrand.nl) is een merkenvergelijkings-website voor en door consumenten. Het grootste deel van het werk
wordt verzet door getrainde vrijwilligers. De commerciële website www.ecogoodies.nl van webwinkels verstrekt info over online te
koop zijnde duurzame schoenen, op basis van door de webwinkels verstrekte gegevens.