De kledingindustrie: heel veel uitbuiting
Onze kleding wordt in zeer veel verschillende lage lonen landen gemaakt, waarbij de top vier (China, Turkije, Bangladesh en India) samen verantwoordelijk zijn voor ca. 75% van de handel. Waarom daar? Belangrijkste redenen: zeer lage lonen en geen vakbonden.
In ons land wordt vrijwel alleen nog heel bewerkelijke kleding gemaakt waar veel specialistische kennis voor nodig is, zoals bruidskleding en werkkleding.

Zeer veel producenten en weinig  zeer grote winkelbedrijven 
Kledingwinkels en -merken hebben zich ontwikkeld tot grote internationale bedrijven die de minder winstgevende onderdelen van kledingproductie – zoals inkoop van materialen, naaien, verpakken –  uitbesteden aan talrijke leveranciers en producenten. Communicatie is eenvoudig(internet!), transport is steeds goedkoper geworden. De verkoop van kleding komt steeds meer in handen van een klein aantal grote winkelbedrijven en merken. Bij de productie heeft er een enorme groei plaatsgevonden van het aantal landen en producenten  dat aan deze grote bedrijven kan leveren. Er is veel onderlinge  concurrentie  Door deze ongelijkheid hebben kledingwinkelbedrijven en -merken veel inkoopmacht.
Inkoopmacht
De grote kledingwinkelbedrijven gebruiken hun inkoopmacht om steeds lagere prijzen voor bijvoorbeeld het naaiwerk en kortere levertijden te eisen. De gevolgen hiervan worden vooral afgewenteld op de kledingarbeiders, in de vorm van lagere lonen, langere werkdagen en slechtere arbeidsomstandigheden.
Wist u dat grote kledingwinkelbedrijven 25 keer zoveel uitgeven aan adverteren dan aan lonen voor de naaisters?
Lange productieketen
Door het huidige model van wereldwijde productie wordt kleding in andere delen van de wereld gemaakt dan waar het uiteindelijk over de toonbank gaat. De productie wordt meestal uitbesteed aan een inkoopbedrijf. Dat besteedt het uit bij een of meerdere fabrieken. Die hebben vele leveranciers en thuiswerkers die per stuk betaald worden en geen arbeidsrechten hebben. De kleding vindt zo zijn weg binnen een ingewikkeld netwerk van agenten, onderaannemers en leveranciers.
Zo’n structuur maakt het erg lastig om het productieproces te controleren, toe te zien op naleving van arbeidsstandaarden of op de hoogte te raken van dagelijkse arbeidspraktijken. Het is daardoor erg gemakkelijk voor de grote winkelbedrijven om hun verantwoordelijkheid voor goede arbeidsomstandigheden af te schuiven.

Wat kan jij doen?
. Koop van merken die al meer doen om werkomstandigheden te verbeteren
Stimuleer merken die vooroplopen. Geen enkel merk is al door en door `schoon`, maar sommige merken werken wel hard aan verbeteringen. Bijvoorbeeld de merken die zijn aangesloten bij de Fair Wear Foundation, zie www.fairwear.org.
. Koop faire / duurzame / ethische kleding
Steeds meer, vooral kleine, initiatieven zijn er mee bezig. Wel doorvragen, het komt nogal eens voor dat men de zaken mooier voorstelt dan ze zijn. Het is belangrijk dat ook deze kledingwinkels laten zien aan welke aspecten van ‘duurzaam’, ‘fair’, ‘ethisch’ of ‘eerlijk’ zij werken, juist omdat het zo’n ontzettend breed begrip is. Ben je op zoek naar zulke winkels, zie de app Eerlijk Winkelen. Op de site www.rankabrand.nl vind je de gegevens over duurzaamheid van vele grote kledingmerken.
. Vraag jouw favoriete merk wat ze (al) doen
Check wat jouw merk doet voor goede arbeidsomstandigheden. Je kunt daarvoor op de website van het kledingmerk kijken of hen daarnaar vragen, via e-mail, Facebook of in de winkel. Via www.schonekleren.nl zijn vragenkaarten verkrijgbaar die je aan de kassa kunt inleveren. Goede vragen zijn:
. wat doet mijn kledingmerk om de arbeidsomstandigheden van de naaisters te verbeteren?
. hoe kunnen zij zelf voor hun rechten opkomen?
. krijgen zij een leefbaar loon, en waar vind ik die informatie?
Wanneer de winkel en het kledingmerk vaak horen dat hun klanten het belangrijk vinden dat hun kleding onder goede omstandigheden geproduceerd is, dan moeten en willen zij daar iets mee. Zelfs als een winkelmedewerker het antwoord niet direct weet, heeft je vraag effect. Want als het maar vaak genoeg voorkomt, zal het balletje gaan rollen binnen het bedrijf. Laat je stem horen!  Alle beetjes helpen!