In theorie weten we hoe Fairtrade werkt. Maar hoe pakt het nou écht uit als een bedrijf Fairtrade wordt? Welke invloed heeft dat op het bedrijf en zijn medewerkers? We nemen een kijkje bij een paar organisaties.

Coobana, Panama

‘Fairtrade is vrijheid, het is communicatie, het is duurzaamheid, het is verzelfstandiging, het is alles voor ons in een wereld die zo competitief is’. Het zijn de woorden van bananenteler Diomedes Rodriguez, medewerker bij Coobana in Panama. Florentina Beita, één van zijn collega’s, was in 1991 één van de oprichters van de coöperatie. Zij kochten een bananenplantage van de staat. Na jaren en jaren van hard werken hebben ze hun schuld afbetaald. In 2009 sloot Coobana zich aan bij Fairtrade. Voor Florentina betekent Fairtrade meer kansen voor vrouwen om voor zichzelf en hun kinderen te zorgen én onderwijs voor hun kinderen.
Marcial Quintero, inpakmedewerker, legt uit dat ze in de eerste 17 jaar van Coobana, geen winst, ontwikkelingen of andere voordelen hadden van hun eigen bedrijf. De prijs die ze kregen voor hun bananen, was niet eens genoeg om hun kosten te dekken. De aansluiting bij Fairtrade betekende pas een revolutie in hun levens. ‘Voorheen waren we werkers. Nu met Fairtrade zijn we ondernemers’. Volgens Chito Quintero, ook een oprichter van Coobana, kunnen ze door de betere prijs voor hun bananen en de Fairtrade premie investeren in onderwijs en goede voeding voor kinderen, betere huizen voor de gezinnen, vernieuwingen en groei van hun plantages. Zodat er nog meer mensen kunnen werken. En ook die delen weer mee in de opbrengsten. ‘Coobana is een sociale organisatie’.

Diomedes Rodriguez

Norwood, Sri Lanka, Panama

Norwood is één van de 13 theeplantages van Bogawantalawa Tea Estates en sinds 2011 Fairtrade gecertificeerd. De plantage is 391 hectare groot; er werken zo’n 1200 arbeiders in het veld als theeplukker of in de fabriek waar de theeblaadjes worden verwerkt. Sakuntala Devi Ammasi (35) is theeplukster. Zij krijgt, net als de andere medewerkers van de plantage, gratis huisvesting. Het management en de medewerkers beslissen democratisch waaraan de Fairtrade premie wordt besteed. De Norwood Estate heeft een eigen school waar de kinderen gratis onderwijs kunnen volgen. Daarnaast kunnen 149 kinderen extra lessen volgen en kregen een aantal jongeren een beurs om te studeren.
Sakuntala vertelt: ‘Mijn jongens moeten een eind lopen naar school. Ze kregen schooltassen en paraplu’s via de Fairtrade premie’. Voor haarzelf zijn het de kleine dingen die het verschil maken: ‘Ik ben blij dat we dankzij de Fairtrade premie nu het vuilnis regelmatig kunnen laten ophalen. Onze woonwijk is nu een stuk schoner. En alle theeplukkers hebben een thermosfles en een warme jas gekregen. Dat is erg fijn, want het kan ’s ochtends als ik begin met plukken nog erg fris zijn.’ Sakuntala vult haar thermosfles met hele sterke zwarte thee met melk en suiker: ‘Mensen die hard werken, hebben sterke thee nodig’.

Sakuntala Devi Ammasi

COOPROLEF, Burkina Faso

Moussa Traoré (46) is al 19 jaar boer. Hij verbouwt cashewnoten op 4 hectare land. Hij is lid van de Fairtrade coöperatie COOPROLEF. Moussa is verantwoordelijk voor het verzamelen van de cashewnoten van alle leden. Hij is blij dat de coöperatie met behulp van de Fairtrade premie een tractor heeft gekocht, zodat de boeren hun oogst veel gemakkelijker kunnen vervoeren naar de opslag van de coöperatie. De centrale opslag zorgt ervoor dat de kwaliteit van de noten goed blijft.
Door de verkoop van cashewnoten onder Fairtrade voorwaarden ontvangt COOPROLEF een Fairtrade premie. Daarmee willen ze een eigen verwerkingsfaciliteit bouwen om cashewnoten te kraken en mango’s te drogen. Zo kan de coöperatie straks het hele jaar werk bieden aan 120 vrouwen.  Verwerkte cashewnoten leveren een betere prijs op dan cashewnoten in de schil. De nieuwe werkgelegenheid helpt de boerengezinnen om de magere tijden voor de oogst te overbruggen. Bovendien draagt de verwerkingsfabriek bij aan een betere positie voor vrouwen. Zij kunnen financieel bijdragen aan de huishoudpot, wat zorgt voor een stabielere gezinssituatie.
De coöperatie investeerde de eerste Fairtrade premie die ze kreeg in schoolspullen voor de school in het dorp en liet een waterpomp slaan. Afgelopen jaar liet ze de geboortekliniek en de dokterspost in het dorp renoveren. Ook liet ze twee extra lokalen aan de middelbare school toevoegen, zodat er nu onderwijs mogelijk is voor kinderen van boven de 15.
Moussa heeft geen problemen meer om zijn cashewnoten voor een goede prijs te verkopen. Daardoor kan hij al zijn kinderen naar school sturen. Zijn oudste zoon zit nu in het eerste jaar van een opleiding farmacie aan de universiteit. Hij hoopt dat hij al zijn kinderen kan laten studeren, zodat ze een goede baan kunnen vinden.

Kijk voor meer verhalen op fairtradenederland.nl en fairtrade.org.uk.

Moussa Traore