De afgelopen jaren zijn de koffieprijzen – de prijzen van de koffiebonen zoals die door de koffieboeren worden afgeleverd –  op de wereldmarkt sterk gedaald. Sinds 2011 is sprake van een daling van ca. 60%!
25 miljoen kleine boeren telen 80% van de koffie in de wereld. Steeds meer van hen verdienen door de sterk dalende koffieprijzen niet voldoende om van rond te komen en leven in armoede. Wereldwijd leven
nu al ca. 5 miljoen koffieboeren (ver) onder de armoedegrens. Fairtrade strijdt tegen deze armoe, doet er wat aan.

Koffie, een zeer belangrijk wereldhandelsproduct

Koffie is het meest waardevolle en meest verhandelde tropische landbouwproduct ter wereld. De wereldwijde consumptie van koffie stijgt. De productie stijgt ook, in de afgelopen jaren nog meer dan de consumptie, vooral in de landen waar het meeste koffiebonen vandaan komen. Brazilië, Colombia, Vietnam en Indonesië zijn de landen waar de meeste koffie wordt geteeld. Ook in een aantal tropische Afrikaanse landen neemt de koffieteelt toe.

Koffie in Nederland

De Nederlanders drinken gezamenlijk 50 miljoen kopjes koffie per dag. Dat is per hoofd van de bevolking meer dan in de andere Europese landen. De jaaromzet van koffie in Nederland bedraagt dan ook meer dan 5 miljard euro!
Verreweg het grootste deel van wat u in de supermarkt moet betalen voor koffie komt terecht bij bedrijven in ons land. Daarom merkt u nu ook nog maar weinig van de zeer lage prijzen van koffie op de wereldmarkt. Slechts een enkele supermarkt verlaagde tot nu toe recent een klein beetje zijn koffieprijzen.

Van koffiebonen bij de koffieboer naar uw kopje koffie  

Er gebeurt een heleboel na het plukken van de bessen van de koffieplant door de koffieboer voordat u er koffie van kan drinken. In hoofdlijnen is dat het volgende.
Koffiebonen zijn feitelijk de zaden van de koffiebes. Deze zaden worden ontveld en gedroogd. Daarna wordt het product per schip naar Nederland vervoerd. Hier vindt het branden van de koffiebonen plaats, het mengen (melangeren) en het verwerken en verpakken tot de vele verschillende soorten koffie die u kunt kopen in de winkel en waar u koffie van zet (filterkoffie, koffie bonen om te malen, oploskoffie (ook vrieskoffie genoemd), koffiepads, koffiecups, cappucino enz., enz.).  

Internationale koffieproducentenorganisatie luidt de noodklok

De grafiek hierboven laat het verloop zien van de wereldmarktkoffieprijs Arabica in de afgelopen jaren (het grootste deel van de koffie is zogenoemde Arabica koffie). De figuur geeft aan dat eind 2018 die prijs gezakt was tot ca.US$ 1,00/pound (1 pound is 0,45 kg). Eind maart 2019 was deze prijs nog verder gezakt, naar US$ 0,90/pound, een historisch lage prijs.
Het “World Coffee Producers Forum”, de grote wereldwijde organisatie van koffieproducenten, luidt nu de noodklok.
Als er niet op zeer korte termijn actie wordt ondernomen voor betere prijzen zal een grote humanitaire crisis ontstaan in de streken waar koffie wordt geteeld. Koffieboeren zullen uit hun gebieden vertrekken. Sommigen zullen met veel moeite en via een zeer armoedige overgangsperiode op heel andere gewassen gaan overschakelen.

Wat kunt u doen?

FAIRTRADE koffie kopen! U weet, alle kleine beetjes helpen.
Fairtrade gecertificeerd; dat wil zeggen koffie met het Max Havelaar keurmerk (zie het logo hiernaast). Dat betekent een eerlijke prijs voor de koffieboeren. Het Max Havelaar keurmerk is het enige keurmerk dat harde financiële eisen stelt voor de betaling aan de koffieboeren. Het is zo geregeld dat als u koffie in de supermarkt koopt met het Max Havelaar keurmerk aan de boer een Fairtrade minimumprijs is betaald. Zie de bijgaande grafiek. Deze minimumprijs is voor Arabica koffie momenteel US$1,40/pound, dus US$ 0,50 meer dan de huidige zeer lage wereldmarktprijs. Daarenboven ontvangen die boeren nog een vaste niet onderhandelbare premie waarmee zij in verdere ontwikkeling kunnen investeren: bijvoorbeeld de plantages, scholing, woningen etc.; naar keuze van de boeren zelf. Een deel van deze premie mag ook direct aan de boeren zelf uitgekeerd worden.
Deze financiële eisen zijn uniek. Er zijn meer keurmerken voor koffie zoals UTZ en Rainforest Alliance, maar daarbij ontbreken zulke financiële voordelen voor de koffieboer.